Wat is Dengue, en hoe bescherm je jezelf ertegen?
Dengue, ook wel knokkelkoorts genoemd, is wereldwijd de snelst groeiende infectieziekte die door muggen wordt overgedragen. Ga je binnenkort op reis naar de tropen of subtropen? Dan is het verstandig om te weten wat Dengue is en vooral hoe je Dengue kunt voorkomen.
In dit artikel lees je waar de ziekte voorkomt, welke symptomen erbij horen, hoe je jezelf beschermt tegen de muggen die het virus verspreiden en wanneer een vaccinatie zinvol is. Zo ga je goed voorbereid en met een gerust gevoel op pad.
Wat is Dengue?
Dengue is een virusinfectie die wordt veroorzaakt door het denguevirus. Het virus wordt overgedragen door de beet van een besmette Aedes-mug. Anders dan de malariamug steekt deze mug overdag, met name rond zonsopkomst en zonsondergang. Het risico is het grootst in (rand)stedelijke gebieden.
Er bestaan vier verschillende typen van het virus (serotypen). Dat is belangrijk om te weten, want na een eerste infectie ben je alleen langdurig beschermd tegen dat ene type. Een tweede infectie met een ánder type kan juist heftiger verlopen. De kans op een ernstig ziekteverloop is bij zo’n tweede infectie naar schatting 2 tot 7 keer groter.
De ziekte is flink in opmars. Door klimaatverandering, verstedelijking en toegenomen reisverkeer breidt het verspreidingsgebied zich steeds verder uit.
Waar komt Dengue voor?
Dengue komt voor in meer dan 125 landen in tropische en subtropische gebieden. In Europa komt Dengue inmiddels ook beperkt voor in Zuid-Europa, zoals in Spanje, Italië en Frankrijk. Bekijk daarom altijd het vaccinatie- en reisadvies per land voordat je vertrekt.
Wat zijn de symptomen van Dengue?
De meeste mensen die besmet raken, hebben geen of milde klachten. Krijg je wél symptomen, dan beginnen die meestal 4 tot 7 dagen na de muggenbeet. Veelvoorkomende klachten zijn:
- Plotselinge, snel oplopende hoge koorts
- Hevige hoofdpijn en pijn achter de ogen
- Spier- en gewrichtspijn (vandaar de naam knokkelkoorts)
- Huiduitslag
- Soms misselijkheid of diarree
In de meeste gevallen verdwijnen de klachten binnen een week vanzelf. Een specifieke behandeling tegen het virus bestaat niet; rust, voldoende drinken en paracetamol tegen de koorts en pijn helpen het lichaam herstellen. In zeldzame gevallen kan Dengue ernstig verlopen, met complicaties zoals bloedingen. Houd koorts na een reis daarom altijd goed in de gaten en raadpleeg bij twijfel een arts.
Bescherm jezelf tegen muggenbeten
Omdat de Aedes-mug overdag steekt, is bescherming gedurende de hele dag belangrijk. Let op deze maatregelen:
- Smeer onbedekte huid in met een muggenwerend middel met DEET
- Draag bedekkende kleding: lange mouwen en broekspijpen
- Slaap onder een klamboe, ook tijdens een middagdutje
- Verblijf zoveel mogelijk in ruimtes met horren of airconditioning
Dengue vaccinatie
Sinds 2023 is in Nederland het vaccin Qdenga beschikbaar, geschikt voor reizigers vanaf 4 jaar. De vaccinatie bestaat uit twee prikken met drie maanden ertussen, die allebei vóór vertrek gegeven moeten zijn. Het vaccin beschermt ongeveer 80% tegen ziekteverschijnselen en voorkomt in het eerste jaar circa 95% tegen ziekenhuisopname. De vaccinatie is verkrijgbaar bij de lokale Travel Doctor vestigingen.
Voor wie is dengue vaccinatie geschikt?
De vaccinatie is niet voor iedereen geschikt en wordt vooral aanbevolen aan mensen die eerder Dengue hebben doorgemaakt, omdat het verloop van de ziekte bij een tweede keer veel ernstiger is. Voor reizigers die nog nooit Dengue hebben gehad, kan vaccinatie worden overwogen bij een langer of frequent verblijf in risicogebieden. Tijdens een persoonlijk consult bepaalt de huisarts van Travel Doctor of vaccinatie in jouw situatie verstandig is. Meer informatie vind je op onze pagina over Dengue (knokkelkoorts).
Veelgestelde vragen over Dengue
Vind hier antwoorden op veelgestelde vragen over Dengue en gezondheid voor een veilige reis.
Nee, de Dengue-vaccinatie is nergens verplicht. Het is een persoonlijk advies dat afhangt van je bestemming, reisduur en gezondheid.
Er bestaat geen medicijn dat Dengue geneest. Voorkomen is dus echt beter dan genezen. De beste bescherming bestaat uit muggenwering en, voor sommige reizigers, vaccinatie.
Het vaccin is niet geschikt voor kinderen jonger dan 4 jaar, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen met een afweerstoornis.
Omdat er drie maanden tussen de twee prikken zit en beide vóór vertrek gegeven moeten zijn, plan je je afspraak bij voorkeur ruim 3 maanden van tevoren in.
Nee, Qdenga beschermt alleen tegen Dengue. Muggenwering blijft daarom altijd belangrijk, ook tegen ziektes als malaria, chikungunya en zika.